Czym jest automat do pojenia cieląt
Automat do pojenia cieląt to urządzenie, które automatycznie miesza mleko lub mleko w proszku i podaje je cielętom w odpowiedniej temperaturze. Zamiast kilkukrotnego napełniania wiader i ręcznego pojenia w ciągu dnia, automat reguluje ilość, temperaturę oraz liczbę poień na cielę. Każde cielę nosi kolczyk uszny lub obrożę z transponderem, dzięki czemu automat wie, które cielę pije i ile mleka otrzymało już danego dnia.
Automat stosowany jest przede wszystkim w gospodarstwach z grupowym utrzymaniem cieląt, gdzie kilka zwierząt pobiera mleko przez jedno lub więcej stanowisk pójenia. Nadaje się jednak również dla mniejszych gospodarstw, które stosują grupowe utrzymanie cieląt!
Zalety automatycznego pojenia
Najważniejszą zaletą jest oszczędność pracy. Zamiast rozwozić wiadra trzy lub cztery razy dziennie, hodowca musi jedynie napełnić automat i przeprowadzić kontrolę. Ponadto automat do pojenia cieląt oferuje szereg praktycznych korzyści:
- Cielęta mogą pić częściej i w mniejszych porcjach, co jest bliższe naturalnemu zachowaniu podczas picia, stymuluje zachowania żywieniowe i korzystnie wpływa na wzrost.
- Mleko jest za każdym razem przygotowywane w tej samej temperaturze i o właściwym stężeniu, co ogranicza problemy trawienne.
- Prędkość i ilość wypijanego mleka są rejestrowane dla każdego cielęcia, dzięki czemu odchylenia od normy są wykrywane we wczesnym stadium.
- Ryzyko błędów przy mieszaniu mleka w proszku jest mniejsze, ponieważ odbywa się to maszynowo i w sposób powtarzalny.
Jak działa automat do pojenia cieląt
Większość automatów działa według tej samej zasady. Mleko w proszku i ciepła woda są mieszane we właściwych proporcjach do jednorodnego mleka o ustawionej temperaturze, zazwyczaj około 45 stopni Celsjusza. Następnie mleko jest pompowane przewodem do stanowiska pójenia, gdzie cielę pije przez smoczek (temperatura podawania 38-40 stopni Celsjusza).
Ilość mleka na jedno poienie oraz łączna liczba litrów dziennie są ustawiane indywidualnie dla każdego cielęcia, często według rosnącego schematu dawkowania w pierwszych tygodniach i malejącego w kierunku ''odsadzenia''.
Czyszczenie i higiena
Większość automatów przepłukuje się okresowo wodą, a niektóre systemy czyszczą się również środkiem czyszczącym o stałych porach. Zapobiega to osadzaniu się resztek mleka w przewodach i stanowisku pójenia, które w przeciwnym razie stanowią pożywkę dla bakterii. Pomimo automatycznego czyszczenia konieczna jest regularna wymiana smoczków i węży (co 4–6 tygodni).
Konserwacja i najczęstsze usterki
Automat do pojenia cieląt pracuje przez cały rok, dlatego zużycie części jest nieuniknione. Najczęstsze usterki i punkty konserwacyjne to:
- Nieszczelny zawór mleczny. Jeśli zawór nie domyka się prawidłowo, mleko wycieka lub dawkowanie staje się niedokładne albo pojawiają się błędy podczas płukania. Często wystarczy wymiana membrany lub kompletnego zestawu naprawczego zaworu mlecznego, aby rozwiązać problem.
- Niesprawna pompka do nauki picia. Sytuacja ta ma miejsce, gdy ręczne uruchomienie pompki do nauki picia nie jest już możliwe. Konieczna będzie wówczas wymiana.
- Uszkodzony silnik miksera. Często spowodowane awarią urządzenia lub zwarciem. W takim przypadku wystarczy wymiana samego silnika miksera.
- Niedziałający zawór mleczny. Może to wystąpić, gdy kompletny zawór jest uszkodzony, jednak możliwe jest również, że uszkodzona jest jedynie cewka elektromagnetyczna.
Zaleca się cotygodniowe wizualne sprawdzanie węży, smoczków i stanowiska pójenia. Pozwala to zapobiec sytuacji, w której cielęta otrzymują zbyt mało lub zbyt dużo mleka z powodu uszkodzonej części.